تاریخ باستانی اوغوزها(شامل ایل بیات)

تاریخ باستانی اوغوزها(شامل ایل بیات)

همانطور که در مطالب قبل اشاره کردیم  ایل بیات از ترک های

اوغوز می باشند که قبل از ورود به فلات قاره ایران در حدود

شرق رودخانه جیحون و حوالی در یاچه آرال در آسیای مرکزی

زندگی کوچ نشینی داشته اند

در متن زیر که توسط پژوهشگر برجسته سرگی گریگورویچ آغاجانف

 و ترجمه آقای رحیم کاکایی است به زندگی و تاریخ ترکهای اوغوز

 که طایفه بیات را نیز شامل می شود اشاره شده است

 

دورنانیوز -رحیم کاکایی:  قبایل اوغوز، در کنار دیگر کوچ‌نشینان اورآسیا، نقش مهمی‌در تاریخ قرون وسطی آسیای غربی و اروپای شرقی بازی کردند.‌ ورود اوغوزها به عرصه تاریخ جهانی در دوره‌ای پر از رویدادهای متلاطم و شدید رخ داد. ‌این امر مصادف بود با دوران نابودی دولت سامانیان و آل بویه، ازهم پاشیدگی و فروریزی دولت غزنوی و افول امپراتوری بیزانس.

رخداد مهم دوره مورد نظر تشکیل امپراتوری سلجوقیان و آغاز جنگ‌‌های صلیبی بود، از این رو سرنوشت تاریخی اوغوزها بطور تنگاتنگ با بسیاری مناطق خاور نزدیک و میانه‌‌، جنوب غربی آسیا‌ و آسیای صغیر درهم تنیده است.‌ رد و اثر چشمگیری را قبایل اوغوز درتاریخ دریای سیاه، جنوب روسیه و شبه جزیره بالکان گذاشتند.

به دلیل اهمیت تاریخی خود موضوع اوغوز از دیرباز توجه پژوهشگران را بخود جلب کرده است. با‌ این حال با وجود ‌این هنوز بسیاری مسائل حل نشده و بحث انگیز وجود دارند. مسئله بسیار بغرنج و پیچیده دراینجا، مسئله تاریخ اتنیکی اوغوزها است.

تا بحال موضوع منطقه و زیستگاه اولیه اوغوزهای آسیای مرکزی و قزاقستان روشن نیست. [۱].‌ بدیهی است که مراحل نخستین شکل‌گیری و پیدایش اوغوز، یا گروهبندی اوغوز اولیه (نیای اوغوز،اوغوز بدوی- مترجم) با منطقه غرب هفت رودخانه (۱*) مرتبط بود.‌ در پردازش و داده‌کاوی روایتهای تاریخی اوغوزها و مطالعات باستان شناسی سالیان اخیر در حمایت از چنین تفکر و نظریه‌ای حکایت دارد. [۲].

در روایتهای تاریخی قرون وسطی اشاره می‌شود که قرارگاه یکی ازنخستین اجداد افسانه‌ای قبایل اوغوز درکرانه دریاچه ‌ایسسیک – کول بوده است.‌ باید در این روایتها خاطرات آن گروههای قبیله‌ای نیای اوغوزی که زمانی درناحیه هفت رودخانه زندگی می‌کردند حفظ شده باشد. در این رابطه جالب توجه است یادآور شود که هنوز در سده یازده در میان اوغوزها روایت درباره زمان‌‌های دور هنگامی که آنها درهمسایگی چیهیل‌ها [چیگیل‌ها ] (۲*) زندگی می‌کردند حفظ شده بود.

محمود کاشغری اشاره می‌کند که بین اوغوزها و چیگیل‌ها (چیهیل‌ها ) روابط خصمانه‌ای وجود داشت.‌ ترکها – چیگیل‌ها که درسده‌‌های هفت و هشتم میلادی در ترکیب خانات ترکی غرب (۳*) وارد شدند، از قرار معلوم درکرانه جنوبی دریاچه‌ ایسسیک کول زندگی می‌کردند [۳].

همه ‌اینها نشان می‌دهد که درتعریف و بازگویی محمود کاشغری خاطراتی از دوران‌‌هایی که اوغوزها و چیگیل‌ها نزدیک ‌ایسسیک کول زندگی می‌کردند حفظ شده است. سرنوشت بعدی ‌این قبایل اوغوز در منابع موثق و معتبر دنبال نمی‌شوند. اما در روایت‌‌های تاریخی اوغوزها که در آثار رشیدالدین و دیگر تاریخ نگاران حفظ شده‌اند‌‌، برخی داده‌ها وجود دارند که امکان صحبت درباره حرکت و جابجایی‌ آنها ازشرق به غرب در استپ‌های اورآسیا را می‌دهند.

در داستان‌‌هایی درباره فتوحات اوغوز- خان اشاره می‌شود که دوران مبارزات و اردوکشی‌‌های متعدد خود وی به آلاتاغ و مناطق آلمالیق (۴*)‌ دست یافته است.‌ اوغوزخان گروهی از سپاهیان سالمند خود را در آلمالیق در محل آق – کایا (قایا) اسکان داد. او سپس به شمال سرزمین‌‌های کیرک‌ها( قیرق‌ها) و باشکوردها اردوکشی کرد و آنجا قلعه لوگر را تصرف کرد.
دراین عملیات و کارزار نظامی ‌ده هزار خانواده اوغوز که اُق – توغرا – اوغوز نامیده می‌شدند شرکت کردند. سپس اوغوزخان کویر و بیابان بی آب علفی را طی می‌کند و بزودی به رودخانه ‌ایتیل (۵*) می‌رسید.

رزمندگان و جنگجویان اوغوز در محل اُن – قاراقول (قره گول) توقف کردند، و از آنجا راهی تالاس (منطقه‌ای درقیرقیزستان. مترجم) و آلمالیق [۴] شدند. در این روایت عنوان اُق – توغرا- اوغوز توجه ویژه‌ای را به خود جلب می‌کند‌‌، که ده هزار خانواده اوغوز به آن پیوسته است. مسلما خود رقم در اینجا نقش معینی را بازی نمی‌کند، چونکه آن مشروط است.
به مراتب مهمتر ‌این است که دراین اصطلاحِ مشهود اتنو(قومی)- سیاسی عناصر اُق (خدنگ، قوم، قبیله) و توغرا (طغرا، مُهرخان، امرِخان) وجود‌ دارند.‌ اجزاء و مولفه‌‌های‌ این اصطلاح مورد بررسی گویای ارتباط و پیوند گسترده آنها با سمبول موجود و شایع میان کوچ نشینان درشکل خدنگ هست.

جالب است اشاره کردکه دیرتر خدنگ و کمان در حکم آرم و نشان اوچوک‌ها ( اوچوق) و بوزوک‌ها (بوزوق)- دو قبیله هم تبار برجسته اوغوز بکاربرده شدند [۵].‌ منابع تاریخی حکایت از آن دارند که در میانه سده هشتم رویدادها و تحولات بزرگی در آسیای مرکزی رخ داده است. این مسئله با مبارزه شدید بین قبایل ترک پس از مرگ خانات ( قلمرو حکومت خان) ترکی غرب مرتبط بود.‌ درجریان مبارزات تسخیر فدراسیون توسط قبیله قارلوق عملی شد و جای پایی را در هفت رودخانه بدست آورد.

داده‌‌های باستان شناسی حکایت از آن دارند که در دوران مورد بررسی حرکت و جابجایی کوچندگان ازجتی سو (ژتی سو؛ یدی سو؛ هفت رود‌‌، هفت آب. مترجم) بسوی کوهپایه‌ها‌ و بخش سفلای سیردریا انجام گرفته است.‌ بدیهی است بر اثر درگیری و برخورد با قارلوق‌ها که چیگیل‌ها جزو آنها بودند، اوغوزها مجبورشدند محدوه‌‌های هفت رودخانه را رها کنند و به حوضه سیردریا و به منطقه دریای آرال، جاییکه با پچِنِگ – کانگار (قانگار) مواجه شدند بروند [۶].

آنها در جنگها و درگیری‌‌های چندین ساله بر اتحادیه کانگار- پِچِنِگ غلبه کردند و استپ‌‌های منطقه غربی دریای آرال و منطقه شمالی خزر را تصرف کردند.‌ مبارزه طولانی با پِچِنِگ‌ها به تقویت سیاسی، تشکیل و شکل‌گیری اتحادیه قبایل اوغوز درقرون دهم – یازدهم کمک کرد.‌ درچارچوب ‌این اتحادیه اتنوس (قومیت،مردم،ملیت،ملت. مترجم) اوغوز درمناطق آسیای مرکزی و قزاقستان صورت می‌گیرد.

شکل گیری وسازند اوغوزها بمثابه همبود تاریخی با همه روند تکامل پیشین اتنیکی در وادی سیردریا، درمنطقه دریای آرال ومنطقه شمالی دریای خزر آماده می‌شود.
درسده‌‌های هشتم – نهم درترکیب جمعیت بیابانی باستانی‌این منطقه عناصر نوین ترک زبان هفت رودخانه ( هفت آب، هفت رود‌‌، یدی سو. مترجم) و دارای منشاء غرب سیبری وارد می‌شوند. ‌ایجاد دولت یا‌بغو (حاکم عالی) سیردریا با مرکزیت آن درشهر یانغیکنت (۶*) نقش بزرگی در تحکیم و تثبیت اتنیکی اوغوزها بازی کرد.‌ ورود کنندگان طوایف و قبایل ترک زبان در ترکیب ‌این قدرت‌‌های صحرا نشین با عنوان کلی « اوغوز» نامیده شدند.

کنفدراسیون اوغوز براساس ادغام‌‌، همگون‌سازی (آسیمیلاسیون. مترجم) و سنتز قومی ‌بین عناصر تازه وارد و بر پایه بستر محلی تشکیل شد.‌ به ‌این کنفدراسیون سایر اوغوزهای مغلوب پِچِنِگ – کانگارها (کا‌نقارها) و دیگر قبایل استپ نشین وادی‌‌های سیردریا، منطقه دریای آرال و منطقه شمالی خزر وارد شدند.‌ بین آنها قبایلی با منشاء اروپایی وجود داشتند که کم وبیش درمعرض ترکی شدن قرارگرفته بودند.

از جمله ‌این امر به مردم آلان وآسا‌‌، ساکن استپ‌‌های بین دریای آرال و سواحل شرقی دریای خزر صدق می‌کند.‌ بدیهی است که همین آمیختگی و اختلاط با جمعیت صحرانشین منطقه غربی دریای آرال جاییکه پیش از اوغوزها درسده‌‌های هشتم- نهم باچگارد (باچغارد) [ نیای قبایل باشقیر درآسیای مرکزی. مترجم]، نوکارد و باجن زندگی می‌کردند صورت گرفت [۷].

همچنین عناصر ترک زبان با منشاء منطقه هفت رودخانه در ترکیب اتنوس (ملت،ملیت،قومیت‌‌،مردم . مترجم) اوغوز که درسده‌‌های نهم و دهم تشکیل شده بود وارد شدند.‌ پیش از همه ‌اینها گروه‌‌های جداگانه قارلوق‌ها بودند که در سده‌‌های نهم و دهم به همراه اوغوزها به سمت سیردریا رفتند.

نویسندگان سده‌‌های میانه و روایات اوغوزها همچنین از الحا‌ق و پیوستن خالاچ‌ها و دیگر قبایل ترک مناطق غربی به آنها سخن می‌گویند. ازجمله آنها واحد جاغرا (شاغرا) و ترکهای چاروق که در سده هشتم در دره چو و تالاس (در قزاقستان در منطقه‌ای نزدیک به قیرقیزستان. مترجم) زندگی می‌کردند بودند.‌ بدیهی است نوادگان چاروق‌ها (چاروک‌ها) جاروکلوغی (جاروقلوغی) بودند، که بعنوان یکی از اقوام اوغوز در سده یازدهم اشاره شده بود [۸].

در شکل‌گیری و سازند‌ این اوغوزها قوم‌‌های به لحاظ اتنیکی متنوع زبانی با منشاء ترک شرقی شرکت کردند. مهمترین نقش را در اینجا واحدها و بخش‌های جداگانه بزرگ یمِکو- کیماک (قیماق) و قبایل دیگر بازی کردند. ازجمله آنها می‌توان از بایندورها، ‌ایمورها و قای نام برد که انبوه اصلی آنها بین دو رودخانه اُب و ایرتیش (۷*) زندگی می‌کردند.
به احتمال زیاد‌ این واحد‌ها متحدین رهبران اوغوز در مبارزه آنها با اتحادیه پِچِنِگ – کانگارها (کانقارها) در دره سیردریا و منطقه دریای آرال بودند. معلوم می‌شود درمنطقه غرب پس ازشکست از پِچِنِگ‌ها، آنها بمرور زمان جزو اوغوزهای قزاقستان جنوبی و غربی شدند.

شکل‌گیری جامعه اتنیکی و قومی ‌اوغوز در آسیای مرکزی و قزاقستان بدین ترتیب پروسه‌ای پیچیده و نسبتا طولانی بود.‌ در ترکیب اوغوزها هم زیرلایه‌‌های اتنیکی باستانی (بطورکلی ترک شده) کوهپایه‌‌های سیردریا و آ‌رال – استپ‌‌های خزر و هم طوایف و قبایل کوچ‌نشین و نیمه کوچ‌نشین ژتی سو (یدی سو- هفت آب، هفت رودخانه. مترجم) و سیبری وارد شدند.
هسته اولیه گروهبندی اوغوز که بعدا در اتحاد بزرگ قبایل استحکام یافت‌‌، احتمالا در هفت رود شکل گرفت.‌ با‌این حال به همان اندازه حرکت خود به غرب ‌این هسته اولیه بطور قابل توجهی به حساب جمعیت کوچ‌نشین و نیمه کوچ نشین سیردریا، منطقه دریای آرال و منطقه شمالی دریای خزر کاملتر شد.

پیامد ‌این پروسه‌‌های چند سویه تشکیل و تاسیس جامعه اتنیکی نوین بود که متمایز از نتایج اجزاء خود بود. اوغوزها به چندین قبیله تقسیم که در آن بسیاری واحد‌‌های طایفه‌ای داخل می‌شد.

ترکیب قبیله‌ای اوغوزهای سده نهم – اواسط سده یازدهم‌‌، متاسفانه مشخص نیست.‌ در” دیوان لغات آت (محمود کاشغری. مترجم)- شناخته شده تنها درنیمه دوم سده یازده، آنها ۲۲ قبیله ( ترک) برآورد شدند ” که به قرار زیر درفهرست قبایل اوغوز ارائه شدند:

قینیق، قاییغ (کاییغ – کاییگ)، بایندور، ییوا(ایوا)، سالور، افشار، بِکتیلی(بیگدلی)، بوکدوز(بوگدوز)، بایات، یازغیر(یازیر)،‌ایمور، قارا- بولاق، آلقا بولاق، ‌ایگدیر، اورِگیر(اوره‌گیر)، توتیراق، اولاییوندولوغ (آلایونتلی)، توگِر(دوگر)، چبنی، بِچنه، چوولدار(چاوولدور)، چاروق‌لوغ [۹] محمود کاشغری مدعی است که اوغوزها در ابتدا از ۲۴ قبیله عبارت بودند. اما دیرتر مولفان بویژه مروزی (۸*) روی هم رفته از ۱۲ قبیله سخن می‌گویند. اختلاف منابع‌ را، احتمالا می‌توان با ‌ویژگی دوگانه بخش و واحد اوغوزها به دو اِکزوگامی‌[وابسته به برون همسری یا برون پیوندی. مترجم] خویشاوندی (تبارخونی) وبومی ‌توضیح و روشن کرد.

اوغوزهای تقسیم شده به بوزوک‌ها و اوچوک‌ها به نسبت به جناح راست و چپ ارتش آنها واردشدند.‌ هریک از ‌این گروه‌‌های بزرگ شامل ۲۴ قبیله بود، که به نوبه خود به دو بخش مساوی تقسیم شده بود.‌ بنابر روایات تاریخی اوغوز، بوزوکها درشمار قبایل «ارشد- بالا دست» و اوچوکها – درشمار قبایل « زبردست- کوچک» بودند.‌ بوزوکهای جناح راست از امتیازبزرگی (درمقایسه با اوچوکها) هنگام « انتخاب» خان ارشد و والا برخورداربود.

بدیهی است که بعدا جدایی بوزوکها و اوچوکها ویژگی‌ها و خصایص سازمان نظامی‌– منطقه‌ای بخود گرفت.‌ نیروهای نظامی‌ هر دو جناح اوغوز برای خود چراگاه‌ها، مراتع و زمینهای کشاورزی ثابت و متمرکز داشتند.‌ تقسیم بوزوکها و اوچوکها معادل با مفهوم اوغوزهای « درونی » و«بیرونی»[خارجی. مترجم] بود.‌ در ترکیب آنها «اصیل‌ها»، «متولد شدگان از معشوقه‌ها– برده‌ها » و «ملحق شدگان» به طوایف و قبایل اوغوز تفاوت داشتند [۱۰].

تقسیم‌بندی قبیله‌ای و قومی ‌موجود در سده یازدهم بین اوغوزها بُوی، اُبا و کُک (کؤک)نامیده می‌شد.‌ بر اساس « دیوان لغت الترک » و دیگر منابع بین اوغوزها بُوی بطورکلی معنی قبیله را داشت.

اصطلاح اُبا و کُک ( کؤک) احتمالا بیشتر (بویژه) برای تقسیم بندی‌‌های (واحدهای) قبیله‌ای بکار برده می‌شد.‌ قبیله اوغوز(اُبا)‌ در ابتدا اتحادیه خویشاوندی (تبارخونی) بود که اعضای آن اصل و نسب خود را به نیای مشترک می‌رساند. اما با تکامل مناسبات آنتاگونیستی و آشتی ناپذیرطبقاتی، اُبا کاراکتر بدوی – اجتماعی و مشترک اتحادیه خویشاوندی (تبارخونی. مترجم ) خود را ازدست داد. قبایل اوغوزی بیشتر با نسب و یا شجره‌نامه افسانه‌ای مرتبط بودند تا واقعی.

اوغوزها همچنین به اوروغ‌ها و آیماق‌ها که در حکم جامعه کوچ نشین و نیمه کوچ نشین را داشتند تقسیم شدند.‌ اصطلاح اوروغ برای تقسیم‌بندی و واحد قبیله‌ای نشانه گذاری شد و ازپاترونومی‌(۹*) طایفه‌ها و خانواده‌‌های نامی ‌و اعیان تشکیل می‌شد.

اوروغ‌ها و دیگر گروه‌‌های قومی– قبیله‌ای اوغوزها به ‌این یا آن “استخوان” تعلق داشتند [گویا تقسیم بسیاری قبایل ترک به استخوان سیاه و سفید امری عادی بوده است. مترجم].
قبایل و طایفه‌‌های اوغوز جزو اتحادیه‌‌های قبیله‌ای بسیار بزرگتر بودند. چنین انجمن‌ها و واحدهای بزرگ که معمولا ‌ایل نامیده می‌شد، معنی مردم و دولت را داشت.‌ اما سازمان قومی ‌و قبیله‌ای اوغوزها بر اصل خویشاوندی خونی (تبارخونی. مترجم)‌‌، خاص نظام اجتماعی بدوی (یا جامعه ما قبل تاریخ . مترجم) بنیان گذاری نشده بود.‌ در واقع اوغوزها تقسیم می‌شدند به جوامع کوچندگان، نیمه کوچندگان، یکجانشینان و نیمه ساکن که پوسته قدیمی ‌قومی‌–‌ قبیله‌ای آن حفظ می‌شد.

اکثریت اوغوزها در سده‌‌های نهم و یازدهم زندگی نیمه کوچ نشینی و کوچ نشینی می‌کردند.‌ مجموعه فشرده‌ای از آنها شمال منطقه خزر، سفلای سیردریا و بیابان‌‌های پیرامون دریای آرال سکنی داشتند.‌ در میان اوغوزها (بطور عمده اسکان آنها در منطقه بیابانی است) نوع نژاد مغولی برتری داشت.

در سده دهم ال مسعودی درباره اوغوزهای منطقه آرال می‌نویسد. « آنها (منظورنوع نژاد مغولی. مترجم) – بسیار کوچکتر از (ترکها) هستند و چشمان بسیار ریز دارند» [۱۱].‌ دیگر نویسندگان دوران سده‌‌های میانه بطور ناقص‌ اشاره و یادآوری می‌کنند به موهای صورت وبدن وساختارنوع چهره اوغوزها.

همه ‌اینها حاکی از ویژگی‌‌های قیافه مغولی هستند که مختص توده‌‌های اصلی بطور عمده اوغوزهای استپ نشین بودند [۱۲].‌ داده‌‌های کتبی سده‌‌های دهم و دوازدهم در باره ظاهر فیزیکی اوغوزها توسط برخی مواد و مطالب پالئونتروپولوگی [ دیرین شناسی و انسان شناسی – مردم شناسی دیرین. مترجم ] تایید می‌شوند.

در میان جمجمه‌‌های یافته شده درتپه‌‌های اوغوز– پِچِنِگ غرب قزاقستان انواع مغولی با قیافه‌‌های سیبری جنوبی برتری دارند. اما در اینجا همچنین جمجمه قیافه نژاد قفقازی (نژاد سفید.‌ مترجم) و بومی‌یافت شدند [۱۳].

فرایند فشرده‌تر ادغام ( آسیمیلاسیون) اتنیکی، احتمال می‌رود بین اوغوزهای مناطق حنوبی و غربی آسیای میانه بوقوع پیوسته است. تا اندازه‌ای کم، اما بسیار جالب دراین رابطه مطالب جمجمه خوانی (۱۰*) در جنوب قزاقستان است . در حفریات گورستان ساسیک بولاق اوغوزها توسط آ. ان.‌ برنشتام انسان‌‌های سفید پوست مناطق ترانس خزر (۱۱*) با سری نسبتا دراز با شاخص زیرِ هفتاد و پنچ با ترکیب قیافه‌‌های مغولی دفن شده‌اند [۱۴].

داده‌ها و یافته‌‌های دیرین شناسی و انسان شناسی فیزیکی شواهد و قراین منابع سده یازده را در باره آمیختگی و مخلوط شدن اوغوزها با ملت‌‌های و مردمان همجوار تایید می‌کنند. بخش معین و خاصی از اوغوزهای کوچنده و نیمه کوچنده با جمعیت یکجا نشین مناطق کشاورزی آسیای میانه و قزاقستان ادغام شدند.‌ گروه‌‌های اتنیکی مشابه، که بطورعمده با‌ اوروآسیا[یا نژاد قفقازی و ازنوع انسان شناسی سفید پوست. مترجم]، آمیختند ترکمن نامیده شدند.

در سده‌‌های دهم و یازدهم‌این نام همچنین به دورگه شده‌ها و پذیرفته‌گان دین اسلام‌‌، گروه‌‌هایی از قارلوق‌ها، خالاچ‌ها (خلج‌ها) و دیگر قبایل ترک زبانی که ساکن مناطق شش و‌ ایسفیجاب بودند بکار برده شد.

در پایان سده دهم – نیمه نخست سده یازدهم درچارچوب‌‌های سیاسی دولت یابغو( شاه ترکان اوغوز) سیردریا پروسه شدید شکل گیری ملیت (ملت) اوغوز روی داد‌ ؛‌این پروسه محرکی به تجزیه و از هم پاشیدگی مناسبات کهن خویشاوندی (تبارخونی)،‌ایجاد مجتمع‌‌های ارضی- اقتصادی نوین و پا گرفتن مناسبات فئودالی شد.‌ اما پروسه مورد نظربه پایان خود نرسید و با مرگ دولت اوغوز درمیانه سده یازده درنتیجه، جنبش و نهضت قبچاقها قطع شد.

قبایل شکست خورده اوغوز از قبچاق‌ها، بعدا در استپ‌‌های روسیه جنوبی، در بالکان و در آسیای صغیر ساکن شدند.‌ بخش قبل توجهی از اوغوزها تحت حاکمیت قره خانیان ماوراء النهر و حاکمان سلجوقی خراسان، گرگان و خوارزم در آمدند.‌ سایر اوغوزهای شکست خورده از قبچاق‌ها به قبایل ترک زبان دشت قبچاق پیوستند[۱۵].

اوغوزهای سده‌‌های میانه نقش زیادی در تاریخ اتنیکی خلق‌ها و ملت‌‌های ترک زبان آسیای مرکزی، قزاقستان، ماوراء قفقاز و آسیای صغیربازی کردند.‌ اخلاف اوغوزها بمثابه یکی از اجزاء، در ترکیب قزاق‌ها، ازبک‌ها، قره قالپاق‌ها، باشقیرهای جنوب منطقه اورال و تاتارهای ولگا وارد شدند.

گروه‌‌های جنوبی اوغوزها در شکل گیری و سازند ملت‌‌های ترکمن و آذربایجان شرکت فعال داشتند. قبایل اوغوزی، به‌این ترتیب یکی از نیاکان مشترک پاره‌ای خلق‌‌های ترک زبان‌ کشورما هستند،که درحال حاضر در خانواده واحد کشورهای {شوروی سابق} زندگی می‌کنند.

++++++++++

(۱*) هفت رودخانه، هفت رود یا هفت آب: یدی سو- به زبان قزاقی: ژتی سو- یتی سو‌‌، منطقه‌ای درآسیای مرکزی، واقع در جنوب شرق قزاقستان و شمال قیرقیزستان، و بین دریاچه بالخاش از شمال،ساسا کول و آلاکول در شمال شرقی است. نام‌ این منطقه از هفت رودخانه‌ای که به بالخاش می‌ریزد گرفته شده است و یکی از قدیمی‌ترین منطقه کشاورزی است.‌ ویکیپدیا. مترجم

(۲*) چیهیل قبیله‌ای شناخته شده از قرن هفتم که دراطراف دریاچه ‌ایسسیک کول زندگی می‌کردند و خورشید و ستارگان را پرستش می‌کردند و جزیی از قبایل ترک زبان هستند. مترجم

(۳*) امپرتوری ترکان غربی . مترجم

(۴*) در ۵۲ کیلومتری شهر تاشکند ازبکستان قراردارد و به معنی “جایی که سیب رشد” می‌کند و یا محل ” شکوفه‌‌های سیب” است – ویکیپدیا. مترجم

(۵*) به عربی و فارسی‌‌، درقرون وسطی نام رود ولگا بوده است. ویکیپدیا. مترجم

(۶*) شهرکنت‌‌، ژان کنت.‌ پایتخت دولت اوغوز واقع در قزاقستان.‌ در منطقه سمت چپ و پایین سیردریا. مترجم

(۷*)‌ایرتیش رودی که از خاک چین، دامنه شرقی مغولستان‌‌، قزاقستان و روسیه می‌گذرد و خود شاخه‌ای از اُب است.‌ اُب رودی است که سرچشمه آن از سیبری غربی است.‌ ویکیپدیا. مترجم

(۸*) شرف الزمان طاهر بن مروزی .‌ طبیب ملقب به شرف الزمان.‌ وی پزشک دربار ملک شاه سلجوقى (۵۱۰ -۵۰۰ ق. ) بود. از آثار وى: کتاب «طبایع الحیوان»، در علوم طبیعى،کتابى در «جغرافیاى عالم»، که اخبار چین و ترک و هند را در آن آورده است. مترجم

(۹*)‌ پاترونومی،شکل ذاتی سیستم قبیله پدرسالارانه اجتماعی یک گروه از خانواده‌‌های بزرگ یا کوچک- یک گروه بزرگ و یا خانواده‌‌های کوچک که با وحدت خاص اقتصادی و اجتماعی مرتبط است . ویکیپدیا. مترجم

(۱۰*) مطالعه علمی ‌ویژگی‌‌های جمجمه، مانند اندازه و شکل، به خصوص در انسان. مترجم

(۱۱*) درانسان شناسی فیزیکی: درطبقه بندی‌‌های مختلف، قفقازی و یا نژاد اورآسیا نامیده می‌شود. مترجم]

 فهرست آثار

۱- س. گ. آغاجانف. برخی مسایل تاریخ قبایل اوغوز آسیای مرکزی- مجموعه آثار تورکولوژی . ۱۹۷۰ . ص. ۱۹۲ -۱۹۷٫

۲- لوینا. ال. م.‌ سرامیک‌‌های سیردریای سفلی و میانه در هزاره اول میلادی. ۱۹۷۲٫

۳- حدودالعا‌لم . آ.‌ جغرافیای‌ایران. ترجمه و. مینورسکی. لندن. ۱۹۳۷٫

۴- رشیدالدین. جامع التواریخ. کپی از نسخه خطی موزه بریتانیا.

۵- رشید الدین. مجموعه تاریخ. ترجمه ال. آ. ختاگورووا، جلد یک. قسمت یک. لنینگراد ۱۹۵۲٫صفحات ۸۶- ۹۱٫

۶- آغاجانف . س. گ.‌ مقالات تاریخ اوغوزها و ترکمن‌های آسیای میانه سده‌‌های نهم – سیزدهم.‌ عشق آباد ۱۹۶۹٫

۷- Kitab at-tanbih wa’l-israf auctore. . .‌ al-Masudi, ed.‌ M.‌ ۱٫‌ de GoeJ’e.‌ Lugduni Batavorum, 1894.‌ – C.‌ ۱۸۰; ۱۳٫‌ Macoudi.‌ Le Livre de l’avertissement et de la revision.‌ Paris, 1897.‌ – C.‌ ۲۴۴-۲۴۵

۸- ل کوک آ.‌ مانوی ترک از خوچو.‌ رساله کونیگل.‌ آکادمی‌علوم. گروه فلسفه – تاریخ. ۱۹۱۱٫

۹- محمود ابن حسین الکاشغری.‌ دیوان لغت ترک،جلد ۱- ۳ .‌ استانبول . سال ۱۳۳۳٫ یادداشت‌‌های پ. گ.‌ بولگاکف. تاشکند ۱۹۶۶ . ص ۳۰۴ – ۳۰۷ .

۱۰- آغاجانف . س. گ.‌ مقالات تاریخ اوغوزها و ترکمن‌های آسیای میانه سده‌‌های نهم – سیزدهم.‌ عشق آباد ۱۹۶۹٫

۱۱- Macoudi.‌ Les praires d’or, t.‌ ۱٫‌ Paris, 1851.‌ – С.‌ ۲۱۲

۱۲- Bergeron P.‌ Voyages faits principalement en Asie.‌ t.‌ I, La Haye, 1735.‌ – С.‌ ۴۹

۱۳- سینیتسین‌ای. و.‌ پژوهش‌‌های باستان شناسی ولگای سفلی و غرب قزاقستان.‌ گزارش کوتاه انستیتویِ تاریخ مطالب فرهنگی. جلد ۳۷٫ ۱۹۵۱٫

۱۴- گینزبورگ و. و، فیرشتین ب. ف.‌ مطالبی برای انسان شناسی مردم باستانی غرب قزاقستان – « مجموعه موزه انسان شناسی ومردم نگاری». ۱۹۵۸٫

۱۵- آغاجانف . س. گ.‌ مقالات تاریخ اوغوزها وترکمن‌ها ی آسیای میانه سده‌‌های نهم – سیزدهم.‌ عشق آباد ۱۹۶۹٫

(۱) پروفسور و دکترعلوم تاریخ‌ – عضو آکادمی‌علوم ترکمنستان شوروی( سابق)

منبع: نشریه آکادمی ‌علوم ترکمنستان شوروی.‌ سال ۱۹۷۷ .‌ شماره چهار.

منبع :

http://durnanews.ir/?p=24085

صولت الدوله قشقایی و اجاق بیات مستعلی بیگ

 صولت الدوله قشقایی و اجاق

بیات مستعلی بیگ

صولت الدوله قشقایی از معروف ترین ایلخانان قشقایی بوده است

که به علت مبارزاتش با ارتش انگلیس به او لقب سردار عشایر داده اند

در زمان او درگیری بین طایفه بیات مستعلی بیگ و یکی از طوایف

ایل قشقایی بر سر زمینهای آنها در منطقه ییلاقیشان در سمیرم

رخ می دهد که صولت الدوله نامه ای به خان طایفه مذکور می نویسد

و به مالکیت طایفه بیات مستعلی بیگ بر آن زمین ها اشاره می نماید

و همچنین در بخشی از نامه به اجاق بیات مستعلی بیگ در آن

زمینها اشاره می نماید

و از آن  با عبارت " اجاق بیات که مشهور است " نام می برد

هم اکنون آن نامه در شیراز موجود می باشد و در لینک زیر تصویری از

نامه صولت الدوله قشقایی قرار داده شده است

گفتن این نکته ضروری است که صولت الدوله قشقایی نامه را

با نام اصلی خویش یعنی اسماعیل قشقایی به تاریخ

12 ربیع الثانی1351 هجری قمری نوشته است

موارد ذکر شده در تصویر با خط قرمز مشخص شده است

تصویر نامه صولت الدوله قشقایی در مورد اجاق بیات

مستعلی بیگ

 

گفتن این نکته ضروری است که صولت الدوله قشقایی نامه را

با نام اصلی خویش یعنی اسماعیل قشقایی به تاریخ

12 ربیع الثانی 1351هجری قمری نوشته است

که موارد ذکر شده و عبارت" اجاق بیات که مشهور است "

در تصویر با خط قرمز مشخص شده است

حاج ذوالفقار بیات

 حاج ذوالفقار بیات

ایشان از بیات های شهر اراک بودند به سبب موقوفات ایشان و

همچنین ساخت مدرسه صمصامی بیات که

دومین مدرسه ملی ایران می باشد خاندان بیات امروزه

در اراک دارای نامی خوش می باشند

اعمال خیر ایشان مصداق بیت زیر از سعدی شیرازی علیه الرحمه است

که می فرماید :

نام نیکو گر بماند ز آدمی         به کزو ماند سرای زرنگار

یادی خیر اولسون

پزشکان و کادر درمان محبوب ایل بیات

پزشکان و کادر درمان محبوب ایل بیات

در این مطلب به معرفی مختصر دو تن از پزشکان

محبوب و زحمتکش در نزد مردم خواهیم پرداخت

که از ایل بیات می باشند البته ایل بیات پزشکان

زیادی را تقدیم به جامعه نموده است پیشاپیش به

دلیل اینکه نمی توانم به همه آنها اشاره نمایم

عذر خواهی می نمایم

1_ دکتر ندیم بیات ماکو :

مرحوم دکتر ندیم بیات ماکو متولد سال 1291 هجری شمسی در ماکو بود

او فارغ التحصیل در رشته پزشکی از دانشگاه تهران در سال 1318 هجری

شمسی بود او اولین پزشک شهر ماکو و از بیات های شهر ماکو بود

 دکتر ندیم بیات ماکو در شهر ماکو و مناطق همجوار به پزشکی با اخلاق

و متعهد به مردم و کارشان معروف بودند

هدف از معرفی ایشان نه این بود که ایشان را بخواهیم به عنوان اولین

پزشک شهر ماکو معرفی نماییم بلکه هدف معرفی حسن سیرت ایشان

است انشاالله که برای بیات ها به عنوان الگویی در زندگی و کار مورد

توجه قرار بگیرند

 به قول سعدی شیرازی علیه الرحمه :

 عبادت به جز خدمت خلق نیست

 به نوشتن خاطره ای از یکی از ترکهای ماکو که در وبلاگ خویش از

دکتر ندیم بیات ماکو نوشته اند بسنده می کنیم

 منبع خاطره :

http://gayagizi.persianblog.ir/tag/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1_%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%85_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9_%D9%85%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8_%D9%85%D8%A7%DA%A9%D9%88

می گویند آن زمانها که من نوزاد بودم ، شیر مادرم  کافی نبود و

از قضای روزگار دو کوچه آن طرفتر یکی بود که در خانه اش گاو داشت و

شیر و ماست می فروخت .

برای من نیز شیر گاو می خریدند . من با وجود کمبود غذا و

احتمال سوئ تغذیه فیس و افاده هم داشتم و

شیر گاو به دهانم مزه نمی داد و نمی خوردم .

به همین سبب نیز لاغر و مردنی بودم .

روزی از همان روزها در آغوش مادر و همراه با

مادربزرگ و زن عمو و خاله و ... و .. به مهمانی می رفتیم .

هنوز به محله بئش گؤز

نرسیده بودیم که باش بیزیم باش دوخدور ندیمین

( با دکتر ندیم روبرو شدیم )

پس از سلام و احوالپرسی مختصر ، از لاغری من پرسید و

مادربزرگ گفت : شیر مادر کافی نیست و

این ذلیل مرده شیر گاو را به اکراه می خورد .

دکتر ندیم داد کشیده: یعنی چه ؟

اگر بچه شیر گاو دوست نداشته باشد باید بمیرد ؟

مادر بزرگ جواب داد: پس چه کنیم

آقای دکتر خوب گناه بچه است دیگر نمی خورد .

دکتر ندیم سفارش کرد که به قاپدی قاشدی( مینی بوس ) بسپارید

در تبریز، از فلان دکان شیرخشک امریکائی بخرد و شکم این بچه را

سیر کنید .

2_ دکتر محمد تقی بیات :

 دکتر محمد تقی بیات متولد 1314 در همدان و از بیات های منطقه همدان بود

دکتر بیات در سال های دهه 30 پزشک شهر گراش در استان فارس بود

و سالها در شرایطی سخت به طبابت مردم درآن منطقه می پرداختند

و در نزد مردم قدرشناس گراش دارای محبوبیت بودند ایشان در

سال 1390 در شهر تهران به رحمت خداوند رفتند

در زمان حیات ایشان مصاحبه ای توسط نشریه صحبت نو ویژه شهر گراش

با ایشان انجام شده است و سایت گریشنا نیز به مناسبت فوت ایشان

مطلبی را تحت عنوان " دکتر مهربان پیش خدای مهربان رفت " در

سایت خود قرار داد که می توانید آن را لینک زیر مطالعه نمایید

http://www.gerishna.com/archives/2944

3_ دکتر اکبر بهادری :

دکتر اکبر بهادری از ایل بزچلو بیات است

ایشان علاقه زیادی به گسترش خدمات پزشکی و بهداشتی

در جامعه داشت از جمله می توان به کمک ایشان

به خانم قدس السلطنه بیات برای احداث بیمارستان قدس

در شهر اراک اشاره کرد که با جمع آوری پزشکان مجرب

از دیگر شهرها در ارتقای کیفیفت بیمارستان قدس اراک نقش مهمی داست

(قبلا در مطلبی تحت عنوان طوایف و ایلات منشعب شده از قوم ترک بیات توضیح دادم

ایل بزچلو یکی از ایلات متعلق به قوم بیات است که نام اصلی آن بزچلو بیات است

و به مرور زمان به اختصار بصورت بزچلو درآمده است

(رجوع شود به مقاله بررسی نقش ایل بزچلو در عصر صفویه

علی ابوالقاسمی/ تاریخنامه خوارزمی/ شماره بیستم/ زمستان 1396))

4_  شهید کامران بیات :

به نقل از روابط عمومی بیمارستان فیروزآبادی، در نهم فروردین ماه سال 1399 هجری شمسی

«کامران بیات» از پرسنل با سابقه بیمارستان فیروزآبادی شهرری پس از ابتلا به بیماری کرونا

به شهدای عرصه سلامت پیوست.

شهید بیات با وجود مشکلات جسمی، تا پیش از ابتلا به بیماری کرونا، با تعهد و جدیت

تا آخرین توان خود در بیمارستان فیروزآبادی مشغول خدمت بود

منبع خبر :

https://www.mizanonline.com

5_ سعید بیات نیا :

سعید بیات نیا پرستار بخش ICU در بیمارستان امام رضا(ع) در شهر لار در استان فارس

در سال 1397 هجری شمسی در اثر سانحه رانندگی فوت نمود

با اهدای اعضای بدنش حداقل به پنج نفر جان بخشید

یادلری خیر اولسون

مشاهیر بیات

   

مشاهیر بیات

در این مطلب به معرفی بیات هایی می پردازیم که در زمینه های

مختلف ادبی و هنری و فرهنگی دارای شهرت  می باشند  

1ـ دده قورقود (دده قورقوت) 

به روایت رشیدالدین فضل‌الله دده قورقوت( قورقود)، 

حکیم و قصه‌گوی افسانه ای اغوزان از قبیله بیات بوده است

(نسخۀ خطی، 397)

2_ محمد فضولی 

ملا محمد بن سلیمان بغدادی مشهور به محمد فضولی متولد

شهر حله در کشور عراق و از بزرگترین شاعران زبان ترکی می باشد

او از بیات های ساکن در عراق بوده است (در عراق به ترک ها ، ترکمان می گویند)  

پدر فضولی به گفته صادق بیگ افشار

صاحب تذکر مجمع الخواص که به زبان ترکی می باشد از ایل بیات بوده است

آرامگاه وی نیز در شهر مقدس کربلا می باشد

 به افتخار وی شهر فضولی در کشور آذربایجان به اسم او

نام گذاری شده است همچنین چندی قبل خیابانی در شهر تبریز

به نام وی نام گذاری گردید

همچنین انستیتو نسخ خطی محمد فضولی در شهر باکو به نام او می باشد 

3_ فضلی بیات 

فضلی بیات از شاعران زبان ترکی و فرزند فضولی بیات می باشد

قبر او در کنار قبر پدرش می باشد که متاسفانه از بین رفته است

4_ اروج بیگ بیات 

اروج بیگ بیات مشهور به " دون ژوان ایران"

از اعضای گروه اعزامی بود که به فرمان شاه عباس یکم از شاهان صفوی

به سرپرستی عمویش حسینعلی بیگ بیات برای تحکیم روابط به اروپا رفتند

اروج بیگ دیده هایش را در طی سفر یادداشت می کرد کتابی به نام

روابط (relaciones)  در سال 1604 میلادی به زبان اسپانیایی تالیف کرد

او زبان اسپانیایی را در مدت اقامتش در اسپانیا آموخته بود

او در اسپانیا فوت نمود
5_ کاوه بیات 

 تاریخ نگار و پژوهشگر  ایشان نوه دختری صولت الدوله قشقایی و

از طریق پدری از بیات های شهر اراک می باشند
6_ علی بیات 

از خوانندگان خوب ایل بیات در منطقه فارس می باشند

که به زبان ترکی آثاری دارند

7_ علی بیات

 علی بیات یا علی بیات ماکویی یکی از خوانندگان خوب می باشند  

ایشان متولد شهر ماکو  و از بیات های ماکو هستند

8_ خلیل بیات

 خلیل بیات یا خلیل بیگ بیات از شاعران قرن 11 هجری قمری که به

هندوستان مهاجرت نمود

9_ دکتر عزیز الله بیات

او از بیات های شهر نهاوند در استان همدان بود مدرک دکتری

تاریخ و جغرافیای خود را از دانشگاه پل سایاته فرانسه اخذ نمود

در دوران فعالیت 60 ساله خود بیش از 40 اثر در زمینه تاریخی

به نگارش در آورد

وی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی بود و در چند دانشگاه

دیگر نیز تدریس داشته است

10_ دکتر محمد اسماعیل قاسم یار

از بیات های کشور افغانستان است در شهر هرات متولد گردیده

و در رشته حقوق و علوم سیاسی تحصیل نموده است 

و دارای رتبه علمی_حقوقی associate professor می باشد

ایشان آثار و مقالات زیادی را تالیف کرده اند

11_ بایزید بیات

بایزید بیات مولف کتاب "تذکره همایون و اکبر" از بیات های افغانستان

بود که بعدا از کابل به هندوستان مهاجرت می نماید و در دربار

همایون شاه و اکبر شاه گورکانی به خدمت می پردازد

بایزید به فرمان اکبرشاه گورکانی در سنین پیری در شهر لاهور

به ثبت خاطرات و حوادث زمان فرمان روایی همایون شاه می پردازد

منبع :

http://wikifeqh.ir/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA

12_ بهرام سقای بخاری

برادر بزرگتر بایزید بیات بود نام اصلی وی شاه بردی بیات است و متخلص

به بهرام سقای بخاری او اشعاری به دو زبان ترکی و فارسی می سرود

از بیات های افغانستان بود ابتدا از لشکریان بود در اثر تغییر و تحول

درونی کار نظامی را رها کرده و به سقایی می پردازد او بعدا به همراه

برادرش به هندوستان مهاجرت نموده و در آنجا زندگی می کنند

او در سفری که از هندوستان به سراندیب ( سریلانکای کنونی)

داشت در گذشت اشعار او نزد مردم شبه قاره شهرت دارد

منبع : http://olama-orafa1393.ir/?p=16570

13_ محمد حسین بیات

ایشان نویسنده کتاب  " طوایف بیات در مسیر تاریخ" می باشند

در این کتاب به سرگذشت طوایف بیات  و معرفی آنها پرداخته شده است

اما تمرکز اصلی این کتاب در مورد بیات های ساکن در غرب ایران

می باشد این کتاب در سال 1386 منتشر شده است

در اینجا لازم به تشکر از ایشان می باشد که در مورد طوایف بیات

این کتاب را منتشر نموده اند و به گذشته طوایف بیات پرداخته اند

14_ مصطفی قلی بیات

مصطفی قلی بیات معروف به صمصام الملک از بنیانگذاران کشاورزی نوین

ایران و موسس دانشکده کشاورزی کرج بود وی از بیات های اراک

و متوفی در سال 1316 در کشور آلمان است

15_ بالاخان دانش بیات

آشیق بالاخان دانش بیات از بیاتهای منطقه ساوجبولاغ و

از خوانندگان سنتی زبان ترکی بودند

گفتن این نکته ضروری است که به خوانندگان سنتی زبان ترکی

آشیق می گویند

 16_ نادر بیات

آقای نادر بیات نویسنده کتاب  " تاریخ قوم بیات " هستند

باید تشکر ویژه ای هم از ایشان داشت که کتابی در مورد طایفه بیات

به نگارش در آورده اند

17ـ حاج محمد رحیم نصرت ماکویی

حاج محمد رحیم نصرت ماکویی مشهور به نصرت الملک می باشد

وی نویسنده کتاب " تاریخ آذربایجان و خوانین ماکو " بوده است

که بخشی از کتاب در مورد تاریخ بیات های ماکو است

همچنین نویسنده کتاب" جامع التمثیل(ضرب المثل های ترکی)"

و چندین کتاب دیگربوده است 

این نویسنده بزرگ به زبان عربی هم تسلط داشته

و از بیات های شهر ماکو بوده است

وی در ابتدای کتابش که در مورد خوانین ماکو بوده است

خود را این گونه معرفی می نماید

فرزند مرحوم شیخ علی خان سرتیپ اول ماکویی

فرزند محمدعلی خان نصرت الدوله امیر تومان ماکویی

فرزند حسین خان سردار ماکویی فرزند احمد سلطان ماکویی

فرزند مصطفی بیگ بیات صاحب قلعه ماکو بوده است
18ـ حسینقلی افتخاری بیات

حسینقلی افتخاری بیات از بیات های شهر ماکو و نویسنده

کتاب " تاریخ ماکو " بوده است این کتاب اطلاعات جالبی در مورد

تاریخ بیات های شهر ماکو ارائه می دهد

اصل کتاب به صورت نسخه دست نویس در انستیتو نسخ خطی

محمد فضولی در شهر باکو نگه داری می شود

وی کتاب را در سال 1317 در سن 75 سالگی به نگارش

در آورده است

20 ـ سعدی البیاتی

سعدی البیاتی با نام اصلی سعد السمحه البیاتی  متولد سال 1934

در بغداد در کشور عراق  و از خوانندگان مشهور کشور عراق است

که به زبان عربی ترانه خوانده  است اجداد او از ترکان بیات کشور عراق

 بوده اند که در عراق به ترکمان شهرت دارند

21ـ عبدالوهاب البیاتی

عبدالوهاب البیاتی در ۱۹۲۶ در بغداد به دنیا آمد پدرش اصالتا از ترک های

بیات کشور عراق و مادرش از عرب های عراق بود

او در بغداد به تحصیل پرداخت،پس از فارغ‌التحصیلی از

دانشسرای عالی بغداد درسال ۱۹۵۰ در رشته زبان و ادبیات عرب

شروع به تدریس در مدارس کرد و در همین

دوره نویسندگی در مطبوعات را آغاز کرد.

او از بزرگترین شاعران کشور عراق می باشد 

و اشعار خویش را به زبان عربی سروده است

البیاتی از نخستین پیشگامان شعر نو زبان عربی است

وی در سال 1999 میلادی در دمشق سوریه در گذشت

22_ حسینعلی بیگ بیات

از شعرای ایل بیات در منطقه فارس بوده است

23_ سرفراز غزنی

آقای سرفراز غزنی از بیات های روستای قره خان در شمال فتح آباد

از توابع شهر مرودشت در استان فارس هستند

دارای دکترای مهندسی ساختمان های فلزی از کشور انگلستان

هستند و سال ها عضو انجمن تحقیقات نجومی انگلستان بوده اند

از فعالیتهای علمی ایشان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- تالیف حدود 200 مقاله علمی- فنی- فضائی در مجلات و روزنامه های

مختلف و تالیف و ترجمه تعداد زیادی کتب

2- صاحب 4 نظریه علمی در فیزیک نجومی- متافیزیک- حیات آدمی و

تکامل دگرگونش و تکامل جانداران و زلزله و طبقه بندی کهکشان

روی نظریه هبل

24_ یحیی کمال بیاتلی

در کشور ترکیه جمعیت زیادی از بیات ها زندگی می کنند

یحیی کمال بیاتلی با نام اصلی احمد آگاه نویسنده

بزرگ کشور ترکیه از بیات های کشور ترکیه بود

25ـ  حسن بن محمود 

حسن‌بن‌محمود هم که تألیفی دربارۀ نیاکان پادشاهان عثمانی دارد،

از قبیلۀ بیات بوده است («باباتلار»، 374)

26ـ تیلیم خان

تیلیم خان از شعرای مشهور ترک و متولد روستای مراغه بخش

نوبران ساوه می باشد اما اصالت وی از طایفه بیات می باشد

پدر یا پدربزرگ تیلیم خان به همراه تعداد زیادی از

بیات های شمال عراق در زمان نادرشاه به ایران کوچ می کنند

قابل ذکر است که ترک ها در کشور عراق به ترکمان

هم معروفند این گروه از بیات ها که توسط نادرشاه به ایران مهاجرت داده

شده اند به بیات قارا اولی مشهور هستند قبلا در مطلبی تحت عنوان

بیات قارا اولی به این موضوع مفصل پرداخته ام

تیلیم خان در شعری این موضوع را نیز بیان کرده است :

اؤلکه‌میز عراق‌دیرشهریمیز ساوا		مزلقان چاییندان گؤتؤردؤم هاوا
عاشیقلار دردینه اِیلرم داوا		من طبیبم هندوستاندان گلیرم
بیلن‌لربیلسین‌لرمن تیلیم خانام		بیلمیین‌لربیلسین، گؤوهرم، کانام
مرغی ساکینی، اصلی تؤرکمانام		گزه‌گزه بو جهاندان گلیرم

هر مصلحت اولسا ائلینن گرک

مثلدیر بو، بیر گولونن یاز اولماز

خالی از لطف نیست بدانید که داستان تیلیم خان و مهری

که توسط آشیق های منطقه ساوه خوانده می شود

جزو پنج اثر ناملموس استان مرکزی در تابستان سال 98

به ثبت ملی ایران رسیده است

27ـ ترکمن محمود

یکی دیگر از شعرای طایفه بیات در منطقه ساوه و از نوادگان تیلیم خان

بوده است

28ـ آشیق علی بیات

علی بیات از بیات های منطقه همدان و از آشیق های (خوانندگان)

زبان ترکی می باشد

29ـ نجف قلی بیات

نجف قلی بیات از طایفه بیات مستعلی بیگ

و از شاعران زبان ترکی بوده است متاسقانه اشعار او از بین رفته اند

30ـ نازی بیات ماکو

خانم نازی بیات ماکو قهرمان دومیدانی ایران در رشته پرش از ارتفاع  و

رکورددار ایران با ۱/۴۷ متر بودند

31_ حاج میرزا آقاسی

حاج ملاعباس بیات معروف به حاج میرزا آقاسی  ،
صدر اعظم محمد شاه قاجار و از بیات های منطقه ماکو بود
که در دوره شاه عباس دوم صفوی از ایروان به ماکو منتقل شدند

و تا اواسط دوره قاجاریه هنوز به نام بیات ایروانی هم مشهور بودند لذا
در بعضی منابع اسم حاج میرزا آقاسی به اسم
ملا عباس بیات ایروانی آمده است

آنچه باعث شد نام او در مقاله مشاهیر طایفه بیات آورده شود
خدمت او به گسترش صنعت چاپ در ایران است

که به گسترش علم و ادبیات در ایران کمک زیادی کرد

همچنین حاجی میرزا آقاسی در زمینه های گوناگون

آثاری از خود به جای گذاشته است که عبارتند :

1) رساله چهل فصل سلطانی و شیم فرخی

در حکمت عملی و اداره مملکت که در 1264

در خوی تدوین یافته است

2) نشانه نظامی ایران ، درباره ضرورت وجود 

 نشانهای نظامی تالیف در 1252

3) مصابیح محمدیه ، در مباحث اخلاقی ،

فلسفی و دینی ، در چهارده مصباح

بخشی از این کتاب درباره حضرت مسیح(ع)

، حواریون و تورات و انجیل است .

ظاهرا او در تالیف کتاب الرد علی الغادری

(پاسخ به شبهات کتاب میزان الحق نوشته

فنر آلمانی مراجعه کنید به پادری)

در دوره عباس میرزا با میرزا بزرگ قائم مقام همکاری داشته است

(رجوع کنید به اعتضاد السلطنه ص 539)

که احتمالا خلاصه ای از آن در مصابیح محمدیه 

آمده است سال نگارش مصابیح مشخص نیست

ولی در 1263 ملاصالح خوافی آن را در تبریز 

منتشر کرده است .  حاجی میرزا آقاسی 

شعر نیز می سرود و فخری تخلص می کرد

(رجوع کنید به همان،ص 540)

وی رساله منظومی به نام لطایف المعارف دارد

که در 1257 به خط رضا قلیخان هدایت تحریر شده است

32_ دکتر فضولی بیات

دکتر فضولی بیات از بیات های کشور آذربایجان و متولد سال 1958

در این کشور، استاد و محقق در زمینه فرهنگ و تمدن ترک ها می باشد

و چندین کتاب را در این مورد نوشته است

33_ عثمان بیاتلی OSMAN BAYATLI

آقای عثمان بیاتلی از بیاتهای کشور ترکیه 

متولد در سال 1892 میلادی در شهر Kırkağaç

در استان مانیسا ترکیه می باشد

لازم به ذکر است منطقه اژه ترکیه که استان

مانیسا را هم شامل می شود از دیر باز از محلهای

استقرار ترک های بیات در این کشور می باشد

و سنگ های قبری باقدمت چند صدسال از آنها

در منطقه اژه یافت شده است

آقای عثمان بیاتلی برای مدت طولانی در شهر

برگاما واقع دراستان ازمیر ترکیه زندگی کردند

ایشان تاریخ نگار ، پژوهشگر و فولکورشناس بودند

و نزدیک به 24 اثر در مورد شهر برگاما نوشته اند

 ایشان در سال 1958میلادی فوت گردیدند

34_ دکتر فاضل بیات

دکتر فاضل بیات متولد سال 1946 میلادی در کرکوک می باشد

ایشان از ترکهای بیات کشور عراق و دارای دکترا در

رشته تاریخ هستند و دارای پژوهش های زیادی در زمینه تاریخ

می باشند همچنین پژوهش هایی هم در زمینه زبانشناسی

انجام داده اند

35_ استاد رحمت الله بیات 

مرحوم استاد رحمت الله بیات از هنرمندان بنام در هنر منبت بودند

ایشان از نوادگان ترکان بیاتی بودند که چندین قرن قبل در تویسرکان

مستقر شدند

ایشان به همراه فرزندشان کارهای فاخری آفریدند که به تعدادی

از آنها اشاره می نمایم 

1_ ساخت درب های تکیه بیگلر بیگی در کرمانشاه در اوایل دهه هفتاد

2_ منبت کاری یکی از درب های حرم امام رضا (ع) در اوایل ده شصت

3_ ساخت صندوق چوبی مربوط به مقبره استر و مردخای در حدود 

سال 50

همچنین استاد بیات به بیش از 80 نوع بست چوبی مسلط بودند که 

می توان گفت در دنیا مشابهی ندارند

36_ بهزاد بیات فرد 

شاعر زبان ترکی آقای بهزاد بیات فرد متخلص به " حسرت زنگانلی "

از ترک های بیات شهر زنجان می باشند

تعدادی از آثار ایشان شامل :

• ایشیق‌لار داریخیر(شعر توپلوسو)
• یول لار سونو (دکلمه آلبومو)
• اؤزگه (دکلمه آلبومو)

37_ محمد بیات اوغلو

شهید محمد بیات اوغلو با نام کامل محمدمهدی بیات اوغلو

از ترکان بیات کشور عراق و از شعرای زبان ترکی بودند

و در سال 2013 در حمله ای که توسط عناصر تروریست

به حسینیه سیدالشهدا (ع) در شهر ترکمان نشین طوزخرماتو

انجام گرفت به شهادت رسیدند ایشان در میان 

ترکمان های عراق ( ترکان عراق ) به " شهید الشعراء "

مشهور هستند 

 38_ علی بیات موحد

علی بیات موحد در سال ۱۳۴۸ در زنجان متولد شد. از سن هفت سالگی

محاسبات ذهنی را با جمع اعداد فرا گرفت، و در دوران تحصیل 

روش‌هایی را برای محاسبات ذهنی آن‌ها ابداع نمود.

وی در حال حاضر مشغول کارهای تحقیقاتی بروی اعداد و اتفاقات اعداد می‌باشد

در پایین تعدادی از موفقیتهای ایشان را می خوانید

• برگزیده ویژه دهمین جشنواره بین المللی خوارزمی در زمینه طراحی روش‌های جدید ذهنی در عملیات ریاضی(۱۳۷۵)
• کسب تائیدیه ۱۵۰۰۰ فرمول ابداعی از یونسکو در زمینه محاسبات ذهنی وکاربرد آن‌ها
• کسب مدال برنز مخترعین نمایشگاه باسل سوریه ۲۰۰۳
• کسب رتبه ششم جهان در جام جهانی محاسبات ذهنی آلمان
• کسب رتبه اول تقسیم و تناسبات آلمان۲۰۰۴
• کسب رتبه چهارم جذر آلمان۲۰۰۴
• کسب رتبه هشتم جمع آلمان۲۰۰۴
• بی‌رقیب در محاسبات لگاریتم اعداد و ریشه‌های اعداد بدون محدودیت رقم
• کسب رتبه دوم پیدا کردن اعداد اول در دومین دوره جام جهانی محاسبات ذهنی آلمان ۲۰۰۶(جام جهانی سوپر مغزهای جهان)
• کسب رتبه چهارم جذر در دومین دوره جام جهانی محاسبات ذهنی آلمان ۲۰۰۶
• کسب رتبه پنجم ک م م و مخرج مشترک در دومین دوره جام جهانی محاسبات ذهنی آلمان ۲۰۰۶
• کسب رتبه اول جهانی تقسیم با رکورد ۳۷ رقم اعشار در جام جهانی سوپر مغزهای جهان آلمان (۲۰۱۰)
• کسب رتبه دوم جهانی Surprise در جام جهانی سوپر مغزهای جهان آلمان (۲۰۱۰)
• ارائه رشته سرعت انتقال و محاسبات ذهنی کاربردی در آموزش ضمن خدمت در آموزش و پرورش و ثبت آن به صورت دو مرحله مصوب با کدهای ۹۱۷۰۱۹۳۳۴ و ۹۱۷۰۱۹۳۳۳ گردیده است

39_ حاج قربان بیات

حاج قربان بیات در سال ۱۲۹۹ شمسی در روستای برسلان ( بورسآلان)۳۰ کیلومتری جنوب،قوچان (سمت بش آغاج) منطقه سرولایت ، به دنیا آمد وی اصالتا از ترکان قوم محتشم و فخیم بیات است او زیر نظر پدرش کربلایی رمضان، که خود از دوتارنوازان مشهور شمال خراسان بود، نواختن دوتار را آموخت و بعد از مرگ پدرش از بخشی‌های شمال خراسان همچون خان‌محمد، عِوَض (عیوض) و غلامحسین تعلیم گرفت. حاج قربان در کودکی به همراه پدر روستای خود را به دلیل شغل پدر که آرایشگر (سلمانی) بود به قصد شهر ترک کرد و در روستای علی‌آباد قوچان ساکن گردید؛ و به همین دلیل است که نام خانوادگی ایشان به دلیل شغل پدر سلیمانی نام گرفت.

 حاج قربان در کنسرت‌هایی در ایران و خارج از ایران شرکت کرد و یک آلبوم از آثار او منتشر شد. وی همچنین به کشورهای بسیاری مانند پرو، هلند، تونس، ترکیه، بلژیک، انگلستان، سوئیس، کلمبیا، اکوادور، پاناما، فرانسه و چند شهر آمریکا نیز سفر کرد. از جمله افتخارات وی می‌توان به کسب مقام اول جشنوارهٔ موسیقی لیون فرانسه و همچنین احراز مقام ستارهٔ جشنواره اوینیون فرانسه اشاره کرد.وی ده‌ها اجرای دوتارنوازی در کنسرت‌های موسیقی کشورهای اروپایی، آسیایی و آمریکا داشت. حاج قربان در داخل کشور هم مقام‌های برتر جشنوارهٔ موسیقی فجر ایران بین سال‌های ۶۹ تا ۷۱ را به دست آورد و دوازده دورهٔ متوالی داور ثابت جشنواره‌های موسیقی مقامی کشور بود. همچنین وی نشان درجهٔ دو فرهنگ و هنر را نیز از محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت، دریافت کرد.او در آلبوم شب، سکوت، کویر با محمدرضا شجریان همکاری کرد.حاج قربان در سال ۱۳۸۵، دوتار خود را به پسرش علیرضا سلیمانی هدیه داده با موسیقی وداع گفت. وی یک سال بعد درگذشت و در قوچان به خاک سپرده شد در خراسان بخشی به کسی میگویند که به تمام مقامهای موسیقی مسلط و بتواند بنوازد وبخواند او بخشی کامل بود

به نقل از کانال بیات های خراسان BAYIATALR@

40_ دکتر حسین صادقی

پروفسور حسین صادقی پنجم بهمن ۱۳۰۸ در خانواده‌ای ادب دوست 

در روستای چکنه بخش سرولایت شهرستان نیشابور به دنیا آمد

ایشان از بیات های نیشابور هستند 

صادقی در سال ۱۳۲۹ در آزمون‌های مرسوم آن زمان جهت ورود به دانشگاه شرکت کرد، و موفق گردید در کنکور دانشکده‌های پزشکی، فیزیک و اعزام به خارج پذیرفته شود و پس از آن جهت ادامه تحصیل راهی سوئیس گردید، 

تا اینکه در سال 1336 دکترای پزشکی خود را از دانشگاه پزشکی لوزان دریافت داشت

سپس جهت اخذ تخصص عازم آمریکا گردید و توانست در سال ۱۳۴۲ بورد تخصصی جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی قلب و ریه را از دانشگاه‌های معتبر ایالات متحده آمریکادریافت دارد

ایشان در طی دوران تحصیل و همچنین پس از آن از بهترین شاگردان و همکاران کریستیان بارنارد جراح مشهور قلب محسوب می گردید

پروفسور صادقی پس از بازگشت به ایران مدتی در بیمارستان مسیحی مشهد به کار پرداخت و بعد از مدتی خدمت به هموطنان خویش، دوباره جهت مطالعات بیشتر عازم سوئیس گردید و به سمت ریاست بخش جراحی قلب و عروق دانشگاه لوزان منصوب شد. ایشان به مدت نزدیک سی سال ریاست بخش قلب و عروق و کرسی استادی این رشته را در دانشگاه لوزان برعهده داشت تا اینکه در سال ۱۳۷۵ بازنشسته گردید.

پروفسور صادقی در طی سالیان تدریس و تحقیق در دانشگاه لوزان، ابداعات جدیدی در امر جراحی قلب و عروق بوجود آورد. خود ایشان در این باره می گویند

در مدت قریب به سی سال، جراحی قلب و عروق را در دانشگاه توسعه دادم، به‌طوری‌که تعداد عمل‌های جراحی قلب باز که در سال اول مسئولیتم فقط ۶۰ عمل بود به متجاوز از ۹۰۰ عمل در سال آخر اشتغالم رسید. در این مدت نوآوری‌هایی در تکنیک جراحی عروق قلبی، تعویض دریچه‌های قلب، جراحی نارسایی‌های مادرزادی قلب و جراحی عروق بوجود آوردم.

پیشرفت‌های زیادی هم در مراقبت‌های بعد از عمل انجام دادیم که سبب بهبود نتایج عمل‌های جراحی قلب و عروق گردید. نتایج خوب عمل‌ها هم با بهترین مراکز قلب دنیا رقابت می‌کرد. مثلاً در جراحی پیوند قلبی که تلفات بعد از عمل حتی در بهترین مراکز قلبی جهان بین ۸ تا ۱۰ درصد است در بخش ما فقط ۷/۳ درصد بود.

پروفسور صادقی در مدت اشتغال در حدود دو هزار نفر از هموطنان خویش را عمل جراحی قلب نموده‌است. همچنین به دلیل تبحر بسیار و نتایج درخشان، دو نفر از رؤسای جمهور کشور سوئیس را نیز عمل جراحی قلب نموده‌است.

41_ حسن صادقی

ایشان از ترکهای بیات روستای چکنه در منطقه سرولایت نیشابور و

همچنین پدر جراح بزرگ قلب آقای دکتر حسین صادقی هستند

حاج حسن صادقی معروف به «آقای مدیر» بنیانگذار نخستین مدرسه روستایی کشور

در سال ۱۳۰۷ در شهر چکنه مرکز بخش سرولایت شهرستان نیشابور است

حاج حسن صادقی به عنوان بنیانگذار فرهنگ نوین سرولایت در طول 30 سال خدمت خود

بیش از 35 دبستان در روستاهای سرولایت تاسیس کرد. وی پس از 92 سال عمر با برکت

در 11 آبان 1378 به دیدار محبوب شتافت

حاج حسن صادقی به عنوان بنیانگذار فرهنگ نوین سرولایت در طول 30 سال خدمت خود

بیش از 35 دبستان در روستاهای سرولایت تاسیس کرد.

وی پس از 92 سال عمر با برکت در 11 آبان 1378 به دیدار محبوب شتافت

تمبر یادبود تاسیس اولین دبستان روستایی کشور با تصاویر حاج حسن صادقی

و پروفسور حسین صادقی رونمایی شد

منبع : http://khorasanrazavi.khorasannews.com/newspaper/BlockPrint/160048

42_ عباس بیات  

عباس بیات فرزند مرتضی قلی خان بیات معروف به سهام السلطان است

ایشان یکی سرمایه داران موفق می باشد که از ترکان بیات شهر اراک است

در دانشگاه کلمبیا آمریکا تحصیلات عالی خود را به پایان رسانید

در دهه پنجاه بزرگترین شرکت لبنی ایران را در اختیار داشت

بعد از مهاجرت به کشور بلژیک شرکت آب میوه لوزا را در بلژیک خرید

بعد از ۱۱ سال اداره این شرکت، آن را در سال ۱۹۹۸ به پپسی فروخت

و از این راه سود خوبی به جیب زد. در سال ۱۹۹۷ او که مقدمات فروش لوزا را فراهم کرده بود،

 

شرکت آب معدنی بلژیکی «چادفونتاین» را راه‌اندازی کرد و تا قبل از سال ۲۰۰۰ 

دو شرکت دیگر مرتبط با صنایع نوشیدنی را در اختیار گرفت. 

نکته مهم کارنامه کاری او، اما ریاست باشگاه شارلروا بود.

او که سرمایه‌گذاری عظیمی در این باشگاه محبوب بلژیکی کرده بود

 

از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۱۲ این باشگاه را رهبری کرد.

 

عباس بیات عموی مهدی بیات رییس فدراسیون فوتبال بلژیک است

43_ مهدی بیات 

مهدی بیات نوه مرتضی قلی خان بیات معروف به سهام السلطان است

که از ترکان بیات شهر اراک می باشد 

او در شهر کن فرانسه بزرگ شد در سال 2012 میلادی به ریاست مدیر اجرایی

باشگاه فوتبال شارلروا بلژیک که متعلق به عمویش است برگزیده شد

خانواده بیات امروزه از چهره های سرشناس فوتبال بلژیک می باشند

مهدی بیات از سال 2015 میلادی در فدراسیون فوتبال کشور بلژیک و

کمیته مهم اجرایی سمت داشته است ایشان در سال 2019 میلادی

به ریاست فدراسیون فوتبال بلژیک برگزیده شد

شعار مهدی بیات در فدراسیون فوتبال بلژیک " حکمرانی خوب " است

 

44_ عبدالعزیز سمین البیاتی

شاعر و ادیب ترکمان عراقی(ترک عراقی) از قوم بیات در سال 1938 میلادی

در شهر کرکوک متولد شد و در سال 2019 میلادی وفات یافت

45_ پهلوان احمد وفادار

نیمه خرداد 1306 در قوچان و در روستایی به نام «داوود لی» واقع در

بخش سرولایت شهرستان نیشابور متولد شد

اهالی منطقه سرولایت نیشابور و رستای داوودلی از ایل ترک بیات هستند

در سالهای ۱۳۲۹، ۱۳۳۰ و ۱۳۳۱ با کسب عنوان پهلوانی کشور

سه بار پیاپی صاحب بازوبند پهلوانی شد. احمد وفادار در مسابقات

جهانی سال ۱۹۵۱ هلسینکی فنلاند، بازیهای المپیک سال ۱۹۵۲ فنلاند

و مسابقات جهانی سال ۱۹۵۴ توکیو ژاپن در وزن هشتم عضو تیم ملی کشتی آزاد ایران بود

سال ۱۳۲۹ در مسابقه‌های پهلوانی تهران شرکت نمود. در آن زمان بازوبند پهلوانی نزد پهلوان عباس زندی بود. وفادار موفق به کسب بازوبند پهلوانی این رقابت‌ها می‌شود و در سال ۱۳۳۰ بر تمام حریفان خود غلبه می‌کند. در سال ۱۳۳۱ تمام پهلوانان تصمیم می‌گیرند که بازوبند را از وفادار بگیرند و نگذارند که سه ساله شود و تمام دست‌اندرکاران فدراسیون کشتی از غلامرضا تختی می‌خواهند که در این مسابقه شرکت نماید که وی قبول نکرده و می‌گوید که «من با وفادار دوستی و رفاقت بسیار نزدیکی دارم». ولی دوستان از او می‌خواهند کشتی بگیرد. احمد وفادار متوجه می‌شود که غلامرضا تختی هم در این مسابقه شرکت خواهد کرد. دیدار تختی و وفادار در مدرسه دارالفنون تهران برگزار شد و همه جمعیت منتظر تماشای کشتی دو پهلوانی بودند که روی تشک رفته بودند. گل کشتی را آقای جعفر شیر خدا خواند و همه جمعیت فکر می‌کردند که تختی برنده مسابقه خواهد شد اما وفادار که به کشتی پهلوانی و چوخه تسلط کامل داشت با فن کنده بر حریف غلبه نمود و برای همیشه صاحب بازوبند شد. از آن تاریخ به بعد پهلوان وفادار عضو تیم ملی شده و در مسابقات جهانی و المپیک شرکت کرد

46_ رضا صادقی

رضا صادقی فرزند حسن در 1/2/1356 از ترکان بیات روستای چکنه واقع در بخش سرولایت

شهرستان نیشابور و از نوابغ علمی بود در ادامه شرحی از افتخارات او را می خوانید :

_ برگزیده ی یازدهمین المپیاد ریاضی و چهاردهمین المپیاد کامپیوتر استانی

-دریافت مدال طلای یازدهمین المپیاد ملی ریاضی،1372

-دریافت مدال نقره سی وپنجمین المپیادبین المللی ریاضی،هنگ کنک،1373

-دریافت مدال طلای دوازدهمین المپیاد ملی ریاضی،1373

-دریافت مدال طلای سومین المپیاد ملی ریاضی1373

-دریافت مدال طلای سی وششمین المپیاد بین المللی ریاضی،کانادا،1374

-مدرس تمرین ریاضی 1 دانشکده ی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف در سال 76-1375

-مدرس دوره های آموزشی المپیاد ریاضی باشگاه داش پژوهان جوان 76-1374

-بورسیه ی مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات 76-1374-9

-نویسنده ی ریاضی عمومی 2 به گواهی دکتر یحیی تابش و مفقود شدن آن

-دانشجوی برگزیده ی دانشکده ی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف 77-1376

-ارائه ی مقاله (اعداد ساختنی-جهان متناهی) در اولین سمینار ریاضی دانشجویان کشور در دانشگاه شهیدچمران اهواز 24/12/1376

سرانجام پس از دفاع از مقاله و ختم سمینار در بازگشت از اهواز به تهران سحرگاه 26/12/76

اتوبوس حامل دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف به دره سقوط کرد و وی به اتفاق شش نفر دیگر

به لقا ا... پیوست . پیکر مطهرش در قطعه ی شهدای حرم رضوی به خاک سپرده شد . 

2 مدال جهانی و 4 مدال کشوری وی همراه با احکام مربوط

به همت تولیت محترم آستان قدس رضوی در بخش مدال های موزه ی آستان قدس در معرض دید عموم می باشد 
این بود مختصری از موفقیت های یک جوان با عمری کوتاه (1/2/56-26/12/76)

 منبع :

https://chakane.persianblog.ir/wpgAoewv5XfooXpOZxLG-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%86%D8%AE%D8%A8%D9%87-%DA%86%DA%A9%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C

 47_ مستعلی بیگ بیات

او خان طایفه بیات مستعلی بیگ یکی از طوایف ایل بیات بود

که نام او بر روی این طایفه گذاشته شده است

گفته شده مستعلی بیگ اشعاری به زبان ترکی و در قالب دو بیتی دارد

که در زبان ترکی به این نوع شعر بایاتی گفته می شود

شعرهای او در میان بیات های منطقه شهرضا و قصرچم در استان اصفهان

بصورت شفاهی نقل می گردد و در اشعارش دارای تخلص " مسی " است

متاسفانه اشعارش چون به صورت مکتوب در نیامده به مرور در حال از بین رفتن هستند

بیات های شهرضا و منطقه قصر چم اشعار زیادی را از اجداد بیات خود حفظ هستند 

که متاسفانه جمع آوری نشده است

48_ حسین حیدری 

از ترکان بیات اهل مشکان(خوشاب) در نزدیکی نیشابور می باشد او از خوانندگان به زبان ترکی است

49_ احمد بیات مختاری

شاعر و استاد موسیقی ایشان از بیات های خراسان بودند

50_ جهاد دمیر(دامر)

از شعرای بزرگ و معاصر بیات در کشور عراق که اشعاری به زبان ترکی دارد

او در سال 2020 به رحمت خدا رفت

51_ دکتر حسین شهباز

از بیات های کشور عراق او نقش مهمی در آموزش زبان ترکی در دانشگاه های

کشور عراق داشت در سال 2020 میلادی به رحمت خدا رفت

52_ ژنرال علی عمر بیرقدار

از بیات های شمال کشور عراق و متولد کرکوک از طایفه بیرقدار

از قوم بیات بود در جنگ سال 1948 میلادی بین کشورهای مسلمان

و اسراییل فرماندهی یکی از واحدهای زرهی عراق را به عهده داشت

او موفق شد با نیرویی کمتر از 1000 نفر شبانه به شهر جنین در فلسطین

که تحت محاصره ارتش اسراییل بود حمله کند و تعدادی از نفرات

ارتش اسراییل را بکشد و تعداد 10000 اسراییلی را به اسارت بگیرد

و محاصره شهر جنین را بشکند عراقی ها کمتر از 40 شهید دادند

در میان کشته های اسراییلی جنازه نوه بن گورین که

هم زمان نخست وزیر و وزیر جنگ اسراییل بود وجود داشت

ارتش اسراییل تقاضای تبادل جنازه ها را کرد اما ژنرال بیرقدار

دو شرط گذاشت :

1_ حضور بن گورین در آنجا و تعظیم و ادای احترام کردن به ژنرال بیرقدار

2_ عقب نشینی نیروهای اسراییلی از شهر جنین به فاصله 12 کیلومتر

که اسراییلی ها هر دو شرط را قبول کردند

ژنرال بیرقدار بعدا قصد حمله به تلاویو را کرد که مصالحه ارتش های عرب

با اسرائیل مانع از این کار شد

او بعدها در عراق مورد غضب حکومت وقت عراق قرار گرفت

و چند سالی زندانی شد و به او حق انتخاب به تبعید در لبنان

یا ماندن در زندان را دادند

که ژنرال بیرقدار به لبنان رفت و چند سالی در لبنان ماند

بعدها تصمیم به بازگشت به عراق را گرفت که در تصادفی مشکوک

فوت شد بعضی ها آن تصادف را سختگی و کار سرویس اطلاعتی اسراییل

یعنی موساد و یا کار حکومت آن زمان عراق میدانند

53_ فرج الله بیات

آشیق فرج الله بیات از خوانندگان آواز به زبان ترکی در منطقه فارس بود

لازم به ذکر است به خوانندگان سنتی آواز ترکی آشیق می گویند

54_ ارسلان بیات

از خوانندگان جوان آواز به زبان ترکی در منطقه فارس است
55_ محبوبه بیات مختاری

بازیگر زن سینمای ایران و از بیات های خراسان بود

56- ساره بیات

بازیگر زن سینمای ایران و از بیات های خراسان است

59- نازنین بیاتی

بازیگر زن سینمای ایران است

60- مهرناز بیات

بازیگر زن سینمای ایران است

61- مژگان بیات

 بازیگر زن سینمای ایران

62_ زینب توغچه بیات

بازیگر زن سینمای ترکیه است

63_ دکتر ذکیه بیات (ملکشاهی)

فرزند حجه الاسلام جاج شیخ براتعلی بیات معروف به ملکشاهی می باشند که در شهرستان قوچان متولد و تحصیلات خود را تا سطح دیپلم در این شهرستان گذراندند و همزمان دکتربیات موفق به گذراندن دروس مقدماتی حوزه زیر نظر پدر و دیگر اساتید حوزه علمیه قوچان شدند . سپس ایشان تحصیلات خود را در شهرهای مشهد اراک و تهران تا مقطع دکتری ادامه دادند که در برخی مقاطع رتبه ممتاز را کسب نمودند .ایشان مدرک دکتری تخصصی خود را در رشته شیمی فیزیک اخذ و تخصص ایشان کاربرد کامییوتر در شیمی و نانو تکنولوژی می باشد. دکتر ذکیه بیات با اینکه امکان اشتغال در شهرهای بزرگ همچون تهران را داشتند ولی بدلیل علاقه ای که به شهر خود داشت به قوچان باز گشته و به عنوان هیئت علمی تمام وقت در دانشگاه آزاد اسلامی قوچان مشغول فعالیت شدند.

ایشان به حول و قوه الهی افتخارات مهمی از قبیل:

1- نخبه علمی فرهنگی

2- استاد منتخب علمی فرهنگی

3- استاد نمونه زن

4- پژوهشگر برتر

5- دارای حدود چهل مقاله علمی در ژورنالهای بین المللی و معتبر خارجی

6- دارای حدود چهل مقاله علمی ارائه شده در کنفرانس های ملی و بین المللی داخل و خارج

7- پذیرش مقاله و سخرانی علمی در کشورهایی نظیر فرانسه ایتالیا هلند و سنگاپور

8- انجام پروژه زیر نظر دانشگاه ایلنویز آمریکا

9- دعوت به سخرانی از سوی مرکز آکادمیک چین در ارتباط با فناوریهای نو

10- دارای کتب علمی در دست چاپ و تدوین و ترجمه

منبع :

https://chamanirajab.persianblog.i

64_ اسدالله بیات زنجانی

آیت الله اسدالله بیات زنجانی از مراجع تقلید شیعه در ایران است

65_ شیرعلی بیات

حجت الاسلام والمسلمین شیرعلی بیات، رییس مؤسسهٔ قرآن و عترت استانبول

و از رهبران شیعه در کشور ترکیه  است

66_ محمدآصف محسنی

آیت الله محمدآصف محسنی مرجع تقلید شیعیان و از بزرگان شیعیان افغانستان بود

67- عباس البیاتی

 عباس البیاتی از شیعیان ترکان عراقی؛ سیاست‌مدار، از اعضای حزب سیاسی ائتلاف دولت قانون و عضو کمیته امنیت و دفاع پارلمان نمایندگان عراق رهبر اتحادیه اسلامی ترکمن‌های عراق و از اعضای "کمیته تنظیم و پیگیری" در سال ۲۰۰۲ می‌باشد. همچنین عباس البیاتی عضو کمیته پیش‌نویس قانون اساسی عراق و کمیته اصلاحات قانون اساسی این کشور می‌باشد
68- آیدین البیاتی
ایدین البیاتی، رئیس اتحادیه جمعیت "ترکمان ایلی" 

در کشور عراق است

69- بهروز بیات

دانشمند فیزیک ساکن در کشور اتریش

70- آصف بیات

 استاد جامعه‌شناسی دانشگاه ایلینوی در اربانا شمپین 

(University of Illinois at Urbana Champaign) واقع در آمریکای شمالی است. 

او پیشتر، به مدت ۱۷ سال، استاد دانشگاه آمریکایی قاهره(AUC) بوده‌است.

تعداد زیادی کتاب و مقاله از او به چاپ رسیده است

71- جهانبخش بیات 

از شعرای طایفه بیات از روستای بیدزرد در نزدیکی شیراز

که اشعار او در تزیینات مسجد روستای بیدزرد  بکار رفته است

72- نجیب الله اوژن

مهندس نجیب الله اوژن از بزرگان ترکان بیات در کشور افغانستان است

او مدتی وزیر وزارت فوایدعامه در کشور افغانستان بود

وی دارای تحصیلات در رشته مهندسی ساختمان های صنعتی و شهری است

و تحقیقاتی در زمینه زمین لرزه در افغانستان و تاثیر آن در تعمیرات

و همچنین در مورد تعمیرات ابنیه تاریخی در افغانستان انجام داده است

73- اکرم طوزلی

استاد اکرم طوزلی از هنرمندان کشور عراق و از قوم ترک بیات است

74- آمود بیات(amod bayat)

از ترکان بیات متولد در سال 1859 میلادی در منطقه سورات surat

در کشور هند بود در آن زمان کشور هند مستعمره بریتانیا بود

تعدادی از هندی ها به تشویق بریتانیا برای کار و زندگی 

به آفریقای جنوبی مهاجرت کردند آمود بیات و تعدادی از بیات ها

نیز برای زندگی و کار به کشور آفریقای جنوبی مهاجرت کردند

آمود بیات در آفریقای جنوبی یک تجارتخانه بزرگ ایجاد کرد

و به مسجد مسلمانان در آفریقای جنوبی هم خدماتی داد

با تاسیس کنگره هندی ها در آفریقای جنوبی

natal indian congress  به عضویت در این کنگره درآمد

و با مهاتماگاندی که در ان زمان در آفریقای جنوبی ساکن بود و در این کنگره

عضویت داشت همکاری داشت

وی در سال 1939 میلادی در شهر Pietermaritzburg در آفریقای جنوبی درگذشت

75- جولیکا بیات(julieka bayat)

خانم جولیکا بیات از نسل ترکان بیات در کشور هند است 

که در زمان استعمار وارد آفریقای جنوبی شدند

ایشان از چهره های سرشناس و موفق در زمینه ساختمانسازی

در کشور آفریقای جنوبی می باشد